← Mục lục
Làm toán AI ✍️ · Toán × AI
Phiếu in A4 · tính tay
Mức: nhập môn · Phần A
Bài A10

Hệ phương trình tuyến tính 2×2 — Linear system

Họ tên: Ngày: Thời gian: ~13 phút
Vì sao quan trọng. Rất nhiều bài toán quy về "tìm bộ số thỏa đồng thời nhiều ràng buộc" — đó là hệ phương trình. Hồi quy tuyến tính (B1) giải đúng một hệ như vậy. Làm tay một hệ 2×2 giúp thấy rõ cơ chế.
a₁x + b₁y = c₁  ;  a₂x + b₂y = c₂  ⇔  A·[x, y]ᵀ = [c₁, c₂]ᵀ
💡 Trực giác Mỗi phương trình là một đường thẳng trên mặt phẳng. Nghiệm = giao điểm hai đường. Hai đường cắt nhau → một nghiệm; song song → vô nghiệm; trùng nhau → vô số nghiệm.
0

Cho sẵn hệ

2 ẩn x, y
(pt1)  2x + 1y = 5
(pt2)  1x + 3y = 10
Mục tiêu: tìm (x, y) thỏa cả hai phương trình.
1

Khử một ẩn (làm hệ số x bằng nhau)

cộng/trừ vế
Nhân pt2 với 2 → hệ số x khớp pt1 (= 2):
  2x + 6y = 20
Trừ pt1: ( 61 )y = 2055y =
Vì sao: nhân để hệ số x bằng nhau rồi trừ → x biến mất, còn một ẩn một phương trình.
2

Tìm y rồi thế ngược

back-substitute
y = 15 / 5 =
Thế vào pt2: x = 103·y =
Thế vào phương trình đơn giản hơn (hệ số nhỏ) cho nhẹ tính.
3

Thử lại

kiểm
pt1: 2·x + 1·y = (= 5 ✓)
pt2: 1·x + 3·y = (= 10 ✓)
Vì sao: nghiệm đúng phải thỏa cả hai phương trình, không chỉ một.
✎ Tự kiểm tra
  1. Khi nào hệ vô nghiệm? →
  2. Nghiệm ứng với điều gì trên hình? →
Làm toán AI ✍️ — Bài A10 · Hệ phương trình 2×2Trang 1/2 · ĐỀ
Làm toán AI ✍️ · Toán × AI
ĐÁP ÁN
Bài A10

Hệ phương trình 2×2 — lời giải

1

Khử x

5y = 205 = 15
2

y rồi x

y = 15 / 5 = 3
x = 103·3 = 1
3

Thử lại

pt1: 2·1 + 1·3 = 5
pt2: 1·1 + 3·3 = 10

Hình học: nghiệm = giao hai đường

giao 2 đường
Nghiệm: (x, y) = ( 1, 3 )
Đường lam = pt1, đường cam = pt2; chấm tím = giao điểm = nghiệm. Nếu hai đường song song (det A = 0) thì vô nghiệm — A9 cho biết qua định thức.
✎ Tự kiểm tra — đáp án
  1. Khi nào vô nghiệm? → Hai đường song song (det A = 0, vế phải không khớp).
  2. Nghiệm trên hình? → Giao điểm của hai đường thẳng.
Rút ra. Khử Gauss = biến hệ thành một ẩn rồi thế ngược; nghiệm là giao điểm hình học. Định thức (A9) báo trước có nghiệm duy nhất hay không. Bài tiếp (A11): trị riêng — hướng mà ma trận không xoay, chỉ co giãn.
Làm toán AI ✍️ — Bài A10 · Hệ phương trình 2×2Trang 2/2 · ĐÁP ÁN